पैसा, पैसा, पैसा

पैसा जीवन जिँउने साध्य हैन साधनमात्र हो तथापी सालनाल काट्नदेखी अर्थी उठाउनसम्म पैसाको जरुरत पर्छ । गरीबलाई पैसाको अभाव छ, धनीलाई पैसाले पुगेको छैन । ओछ्यानबाट उठेदेखी पुनः ओछ्यानमा आएर नढलुँञ्जेलसम्म पैसाकैलागि दौडिन्छ मान्छे । परेली निदाएपनि पैसा कमाउने योजनामा बुन्दछ मान्छे । तर जिन्दगीचाँही पैसा मनग्गे भएपनि चल्छ र हुँदै नभएपनि चल्ने रहेछ ।

पैसा देखेपछि जस्तै मै हुँ भन्नेको पनि मुखमा पानी आईहाल्ने । एक दिन त्यस्तै चमत्कारिक घटना घट्यो । शनिबारको दिन दिउस मध्य घाममा गौतम श्रेष्ठ दाईको स्कुटरपछाडि बसेर एउटा भोजमा जांदै थियौं । लोकन्थलीको ओरालोमा एउटा यस्तो अजीबको नजारा देख्ने सुअवसर प्राप्त भयो कि त्यो कसैले कि त सपनामा देख्छ कि त फिलिममा ।

अगाडिबाट सरर्र पनौतिको मिनिबस जडिबुटीतिर हुँईकियो । त्यस्को गतिले धुंवा र धुलोको साथसाथमा हजाराँैहजारका नोटहरु वायुमण्डलभरि उडायो । एकछिन बिश्वासै लागेन । गाडी निकै पर पुग्यो । हामी अगाडि रहेका केही बाइक र स्कुटर धर्मरिदैँ रोकिए । ती सबै आश्चार्य र संशयले भरिएर पालाकपुलुक एक अर्काको अनुहारमा हेर्न लागे । गौतम दाईले स्कुटर मन्द गतिमा अगाडि बढाउनु भयो । यसैबीच मैले चौतर्फी नजर दौडाँए । क्यामरा कतै छैन । बिश्वस्त भँए – फिलिम सुटिङ पनि हैन, प्र्याङ्क भिडियो पनि हैन । र हाम्रो स्कुटर सबैभन्दा अगाडि गएर रोकियो । पिच सडकमा धुलो लागेका हात्तीछाप कागजका नोटहरु सर्वत्र छरिएको देख्दा लगभग पागलै हँुइने रहेछ, बिशेषगरि त्यस्तो बेलामा जतिखेर त्यस्को स्वामित्व कसैले जाहेरी गरेको हुँदैन । गौतम दाईको कानमा मैले खासखुस गरेँ – “नक्कली नोट?” गौतम दाईले हकार्दै भन्नु भयो – “हरे, के ट्वाँ परेर बसिरा? नक्कली न सक्कली जानुस् भन्या टिप्न छिटो ।” त्यतिखेरसम्म पैसा टिप्ने सोच कसैको दिमागमा आईसकेको थिएन । सब अकमक्क । म स्कुटरबाट ओर्लिएर पैसाको बाक्लो थाक भएको ठाँउतिर तुफानी बेगले हुर्रिएँ । श्वास् नफेरी टिप्दा २० सेकेन्डमा मैले ६० हजारजति जम्मा गरेंहुला । त्यतिञ्ँजेल पछाडि ट्राफिक जाम भईसकेको थियो र अगाडि घचेडाघचेड मान्छेको भिड जम्मा भयो । सल्याङ्बल्याङ हातहरुले तानातान र खोसाखोस् गर्दा कति नोट आँखै अगाडि च्यात्तिएको देखें । कोही घोप्टो परेर नालीमा परेको पैसा टिप्दै थिएँ । अब त्यहाँ पैसा टिपेर टिपिसाध्य थिएन । एउटा सेडानबाट ओर्लेर चस्मा लगाएकी हेर्दै खान्दानी लाग्ने मोटी आईमाई अगाडिका मान्छे पेलपाल गर्दै पैसा पो टिप्न लागि । म वाल्ल परें  । यसरी शान्त राजमार्ग पैसाको आगमनले १ मिनेटमै कुरुक्षेत्रमा परिणत भयो । म भिडबाट छलिँदै स्कुटरमा आएर बसें  । हाम्रो स्कुटर अघि बढ्यो । 

हाम्रो मन १८० डिग्रीमा घुमिसकेको थियो यानी हामी अब बिहेमा जानेवाला थिएनौँ । त्यो छोटो अन्तरालमा मैले जेजे सोच्नँ भ्याँए, गौतमदाईले तत्तत् सोच्न भ्याईसक्नु भएछ । मुठ्ठिभरी रहेका नेपालकै सबैभन्दा ठुला नोटहरु काठमाडौंको बजारमा आधा दिन लगाएर सक्ने बिचार दुबैको मनमा आईसकेको थियो । त्यो रकमले जेजे आँउछ त्यो सब किन्नँ चाहन्थ्याँै । आधा दिनकै लागि भएपनि हामी हाम्रो शहरले त्यो पैसामा दिन सक्ने सम्पूर्ण मस्ती खरिद् गर्न चाहन्थ्यौँ । अनपेक्षित धनलाभले हाम्रो ओठ अनियन्त्रित् हाँसो हाँस्दैथ्यो । पछाडि के भईरहेछ हामीलाई पर्वाह थिएन । फुल्बुट्टे सोचले दिमाग त्यसैत्यसै तरङ्गित थियो ।

गौतमदाईले भन्नु भयो – “कस्तो गर्मी, सिधै सातदोबाटो गएर पौडी खेल्ने है? मैले थपे – “अनि दरबारमार्ग गएर खाना खाने ।” मनोहरा पुल नसकिँदै एउटा पल्सर हाम्रोअघि आएर तेर्सियो । अगाडि हट्टाकट्टा केटो, पछाडि ढाका टोपी लगाएका एउटा चाउरे बुढा थिए । केटोले भन्यो – “हेर्नुस् दाई, त्यो हाम्रो पैसा हो । बुवाको ब्यागको फस्नर खुस्केर बाटोभरी झरेको । दिइहाल्नुस्, छिटो गएर अरुलाई नि रोक्नुछ ।” अब यहाँ पैसा फिर्ता दिनुको बिकल्प थिएन । हिस्स बुढी हरिया दाँत भन्ने उखान शायद यस्तै बेलामा प्रयोग गर्न बनाईएको होला । ती हात्तीका बथान मैले गोजीमा कोच्न पनि भ्याइसकेको थिईनँ । ६० हजारको गह्रुङ्गो मुठ्ठी उचालेर पैसा थमौंदा कठै ! अन्तरआत्माले “उडायो सपना सबै हुरीले” भन्ने गीत गायो । पसीनाले निथ्रुक्कै भिजेको हातमा हजारको अपत्यारिलो गन्धमात्र बाँकी थियो । रिक्त मनहरु लिएर अब हामी पुनः पेप्सिकोला पाटी प्यालेस तिर जाँदै थियौ – दुई कान बाजा सुन्न र एक पेट भोक मार्न ।  

हावामा उडेर आयो, मोटरसाइकलमा गुडेर गयो । यसमा दुःख मनाउ गर्नु पर्ने कुनै कारण थिएन । तर पनि किन मन त्यो बिघ्न दुःखी र असन्तुष्ट भयो? हामी जुन उमङ्गका साथ बिहेमा सरिक हुन हिंडेका थियौ त्यो सबै पैसा सँगइ उडेर गयो । किनकी पैसा नै सबै दुस्खहरुको मुहान हो । भ्रमात्मक सुखका लागि हामी पैसा कमाउन दगुर्छौ तर वास्तवमा यसले दुस्ख मात्र सिर्जना गरिरहेको हुन्छ । पैसाले बाहिरी सुख दिलाउला तर भित्री खुशी दिलाउन सक्दैन किनकी यस्ले निती किन्न सक्छ तर अनुशासन सक्दैन । 

This article also appeared in KMG's Saptahik on 10 August 2018 (Shrawan 25, 2075).